الطّائر ) يعنى لانه پرنده . 15 - از على از . . . از ابن اذينه از حضرت صادق عليه السّلام فرمود : همانا خداوند عزّ و جل جمعى را براى حق آفريده و چون درى از حق بدانها گذرد دلهاشان او را بپذيرد اگر چه او را نشناسند ، و اگر باطلى به آنها گذرد ، دلهاشان رد كند اگر چه او را نشناسند ، و جمعى را براى غير اين آفريده ، پس هر گاه درى از حق به آنها گذرد دلهاشان رد كند اگر چه او را نشناسند و هر گاه درى از باطل بدانها گذرد دلهاشان بپذيرد ، اگر چه او را نشناسند « 1 » . بيان : ( خلق قوما للحق ) گويا لام براى عاقبت است يعنى آگاه است باينكه آنها حق را برمىگزينند يا خلاف او را اختيار ميكنند ( و ان كانوا لا يعرفونه ) پيش از اين ، و اين فرمايش مبتنى بر اينست كه گاهى انسان مطلبى را تصديق مىكند و به آن اذعان دارد و اين اذعان مبنى بر مطلبى است كه در نهاد او نهفته و خودش از آن خبر ندارد يا از اينكه اذعان و تصديقش بر اثر آن مطلب نهفته در ذهن است بى خبر است ، و مقصود از نقل اين روايت در اين باب اينست كه سعى و كوشش دخالت زيادى در هدايت افراد ديگر ندارد ، فقط اين زحمت بخاطر درك ثوابست بنا بر اين بايد جايى سعى داشته باشد كه مورد تقيّه نباشد تا ثواب ببرد . 16 - على از . . . از عبد الحميد بن ابى العلا روايت كند كه حضرت صادق عليه السّلام فرمود راستى هر گاه خداوند عزّ و جل خير بنده‌اى را بخواهد نقطه‌اى از نور در دلش قرار دهد ، و آن نور دل و گوشش را نورانى گرداند ، تا بر آنچه شما در دست داريد از خود شما حريص‌تر گردد ، و هر گاه براى بنده‌اى بد بخواهد نقطه سياهى در دلش قرار دهد تا گوش و دلش را تاريك سازد سپس اين آيه را تلاوت فرمود : پس هر كه را خدا هدايت او خواهد قلبش را بنور اسلام

--> ( 1 ) كافى ج 2 ص 214 .